{"id":687,"date":"2014-05-30T15:21:29","date_gmt":"2014-05-30T12:21:29","guid":{"rendered":"https:\/\/tesam.org.tr\/?p=687"},"modified":"2015-03-31T10:16:45","modified_gmt":"2015-03-31T07:16:45","slug":"2013-butcesi-ve-vergide-adalet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/2013-butcesi-ve-vergide-adalet\/","title":{"rendered":"2013 B\u00dcT\u00c7ES\u0130 VE VERG\u0130DE ADALET!"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #000000;\"><strong>Hakan Kalkan<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bu g\u00fcnlerde 2013 b\u00fct\u00e7esi mecliste konu\u015fuluyor. Bu y\u0131lki b\u00fct\u00e7e vergi geliri hedefi 318 milyar lira. Tabii, her b\u00fct\u00e7e ve vergi d\u00f6nemlerinde g\u00fcndeme gelen bir konudur, vergilerin halktan adil al\u0131nmas\u0131 ve dolayl\u0131 vergilerin \u00e7ok aza indirilmesi. Bu yaz\u0131mda bu konuya biraz de\u011finece\u011fim.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Devletimizin vergi toplarken pek de adil davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131-davranamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Yani bazen zenginden de ayn\u0131 al\u0131yor, fakirden de. Veya bazen zenginden alam\u0131yor, fakirden al\u0131yor. Veya bazen vergi alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 vergi ald\u0131\u011f\u0131na kesiyor. Bu ve buna benzer bir s\u00fcr\u00fc \u2013maalesef- yanl\u0131\u015f uygulamalar y\u0131llard\u0131r s\u00fcr\u00fcp gidiyor.<br \/>\nPeki devletin adil vergi alabilmesi i\u00e7in ne yapmas\u0131 gerekir?<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Evvela; her bireyi ve \u015firketi kay\u0131t alt\u0131na al\u0131p, herkesin gelirini net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcp, gelirine g\u00f6re vergilendirmesi gerekir. Yani T\u00fcrkiye\u2019de 75 milyon insan\u0131n nas\u0131l ge\u00e7indi\u011fini, kimin ne kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak bilmeli ki herkesin gelirine g\u00f6re bir vergi als\u0131n. Yani \u00f6nce herkesin ger\u00e7ek anlamda bir \u201ckay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 \u201c gerekir.<br \/>\n\u015eu an T\u00fcrkiye\u2019de kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n oran\u0131 %38. Bu \u00e7ok \u00e7ok ciddi bir oran!<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130kinci olarak, devletin vergileri ve \u00e7e\u015fitlerini d\u00fczenlemesi gerekir. Yani vergi t\u00fcrlerini sadele\u015ftirmeli, normal bir lise mezununun anlayabilece\u011fi sadelik, basitlik ve say\u0131ya indirebilmeli.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bug\u00fcn gelir idaresi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n internet sitesinden vergi t\u00fcrleri diye bir arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan vergi t\u00fcr\u00fc say\u0131s\u0131 tam olarak 384. Bu kadar \u00e7e\u015fitli verginin olmas\u0131 ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yap\u0131ya i\u015faret eder, yorumu sizlere b\u0131rak\u0131yorum.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, vergi matrahlar\u0131 yani vergilendirmeye konu olacak miktarlar iyi belirlenmeli.<br \/>\nMesela, kurumlar vergisi, kurumun k\u00e2r\u0131 \u00fczerinden al\u0131n\u0131r, deniliyor; ama kurumun, o k\u00e2r\u0131 elde etmek i\u00e7in sarfetti\u011fi \u201cgiderlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131\u201d \u201cgider\u201d olarak g\u00f6sterilmesi engelleniyor. Dolay\u0131s\u0131yla kurumun k\u00e2r\u0131 oldu\u011fundan \u201c\u015fi\u015fkin\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yani o kurumlar vergisi oran\u0131ndan \u00e7ok daha fazlas\u0131 vergi m\u00fckellefinden al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00f6yle olunca da, o m\u00fckellef ister istemez, gelirlerini d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ki, kendisine tahakkuk eden kurumlar vergisi az \u00e7\u0131ks\u0131n.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bu uygulama y\u00fcz\u00fcnden, devlet kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiden dahi almas\u0131 gereken vergisini alam\u0131yor. O y\u00fczden \u00e7\u00f6z\u00fcm sadece kay\u0131t alt\u0131na almak olamaz.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Yani vergi oranlar\u0131 ile oynamaya \u00e7ok gerek yok. \u00d6nemli olan o vergi oran\u0131n\u0131 sizin hangi miktara uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z. Bu miktar\u0131n y\u00fcksek g\u00f6sterilmesinin sebebi, tabii ki, kay\u0131t alt\u0131na al\u0131namayanlardan al\u0131nmas\u0131 gereken verginin kay\u0131tl\u0131 olanlardan al\u0131nmak istenmesi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">B\u00f6yle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in devletin 2013\u2019deki bekledi\u011fi kurumlar vergisi miktar\u0131 318 milyar lira i\u00e7inde sadece 29 milyar lira. Yani %10\u2019u bile de\u011fil!<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc olarak, \u00f6zellikle dolayl\u0131 vergiler azalt\u0131lmal\u0131 ve onlar\u0131n amac\u0131 \u00f6zellikle kay\u0131t alt\u0131na almay\u0131 \u00f6zendirmek olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Devletin bu kadar dolayl\u0131 vergilere y\u00fcklenmesinin sebebi, elbette do\u011frudan vergileri yeteri d\u00fczeyde toplayamamas\u0131. Fakat burada da bir d\u00fczenlemeye gidilmedi\u011fi i\u00e7in, bu dolayl\u0131 vergiler herkesten e\u015fit al\u0131n\u0131yor. Bu da haks\u0131zl\u0131klara ve yoksul insanlara kar\u015f\u0131 adeta bir ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Bu y\u00fczden bu vergi bazen \u201cnamert vergisine\u201d de d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Tabii, halk\u0131m\u0131z\u0131n bu vergilere bir tepkisi yok, maalesef. Halbuki, ayn\u0131 vergi uygulamalar\u0131n\u0131, maliye politikalar\u0131n\u0131 Bat\u0131da yapmaya kalk\u0131\u015fan h\u00fck\u00fcmetler, an\u0131nda sokaklarda protesto g\u00f6sterileri yapan insanlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Bunu bildi\u011fi i\u00e7in bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler, b\u00f6ylesi kararlar\u0131 al\u0131rken k\u0131rk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar, bir hamle yap\u0131yorlar.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Evet, bunlar \u00e7ok ciddi sorunlar. Bu sorunlar y\u00fcz\u00fcnden bu halk kendi potansiyelini bir t\u00fcrl\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftiremiyor. Sadece i\u015fine konsantre olup y\u00fcr\u00fcyemiyor. Bir taraftan ticari hayat\u0131n tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015fmemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan da devletin kurdu\u011fu adeta bu vergi tuzaklar\u0131ndan da kendini kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Biliyor ki, pa\u00e7as\u0131n\u0131 bir kapt\u0131rsa, bir daha iflah olmayacak.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Tabii, bunlar\u0131n hepsinin yap\u0131lmas\u0131-yap\u0131labilmesi yeti\u015fmi\u015f adam istiyor. Adam olmay\u0131nca da elden bir \u015fey gelmiyor, ba\u015fa gelen \u00e7ekiliyor.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hakan Kalkan Bu g\u00fcnlerde 2013 b\u00fct\u00e7esi mecliste konu\u015fuluyor. Bu y\u0131lki b\u00fct\u00e7e vergi geliri hedefi 318 milyar lira. Tabii, her b\u00fct\u00e7e ve vergi d\u00f6nemlerinde g\u00fcndeme gelen bir konudur, vergilerin halktan adil al\u0131nmas\u0131 ve dolayl\u0131 vergilerin \u00e7ok aza indirilmesi. Bu yaz\u0131mda bu konuya biraz de\u011finece\u011fim. Devletimizin vergi toplarken pek de adil davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131-davranamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Yani bazen zenginden de &#8230;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":688,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[46],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/687"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=687"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":689,"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/687\/revisions\/689"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tesam.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}