TESAM Türkiye Ekonomik Siyasal ve Stratejik Araştırmalar Merkezi
TESAM ve TESİAD tarafından gerçekleştirilen değerlendirme toplantısında Türkiye’nin yapısal sorunları; siyasal kurumlar, dış politika, güvenlik, eğitim ve toplumsal yapı bağlamında çok boyutlu bir perspektifle ele alınmıştır. Toplantıda, TESAM’ın Türk dünyası çalışmaları ve kültürel milliyetçilik yaklaşımı çerçevesinde önemli bir düşünce kuruluşu olduğu, TESİAD’ın ise ekonomik faaliyetlerini millî şuur temelinde yürütmeyi ve sosyal sorumluluk alanlarında aktif rol üstlenmeyi amaçladığı vurgulanmıştır. Bu çerçevede düşünce kuruluşlarının, Türkiye’nin yapısal sorunlarını analiz etme ve çözüm önerileri geliştirme noktasında önemli bir işlev üstlendiği ifade edilmiştir. Değerlendirmelerde, devletlerin sürdürülebilirliğinin güçlü kurumsal yapılar, hukukun üstünlüğü ve liyakat esasına dayalı yönetim anlayışıyla mümkün olduğu vurgulanmış; hukukun siyasallaşması, kayıt dışı ekonomi ve kurumsal zayıflama gibi unsurların devlet düzeni açısından önemli riskler doğurduğu belirtilmiştir. Uluslararası sistemde yaşanan güç kaymaları, Çin’in yükselişi ve ABD’nin küresel rolündeki dönüşüm bağlamında değerlendirilmiş; Türkiye’nin bölgesel ve küresel konumunun bu yeni dengeler çerçevesinde stratejik biçimde yeniden ele alınması gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca Türk dünyasıyla geliştirilecek iş birliklerinin Türkiye’nin stratejik kapasitesini artırabilecek önemli bir imkân sunduğu dile getirilmiştir. Toplantıda güvenlik ve savunma politikaları da kapsamlı biçimde ele alınmış; savunma sanayisinde millileşme oranının önemli ölçüde artmasına rağmen nitelikli insan kaynağının ve kurumsal eğitim altyapısının bu gelişmelerin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olduğu vurgulanmıştır. Askerî liselerin kapatılması, kısa süreli askerlik uygulaması ve genç nüfusta gözlemlenen sosyal sorunlar güvenlik açısından uzun vadeli riskler olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda “sosyal terör” olarak tanımlanan uyuşturucu, bağımlılık ve toplumsal çözülme gibi unsurların ülkenin geleceği açısından ciddi bir tehdit oluşturduğu ifade edilmiştir. Eğitim sistemi ise Türkiye’nin en temel yapısal sorunlarından biri olarak değerlendirilmiştir. Sınav merkezli eğitim anlayışının sistemde kalite kaybına yol açtığı, müfredat değişikliklerinin kurumsal istikrarsızlık yarattığı ve öğretmen yetiştirme ile istihdam süreçlerinde ciddi dengesizlikler bulunduğu belirtilmiştir. Gençlerin mesleki hedef ve ideal eksikliği, beyin göçünün artması, sanat ve edebiyat gibi alanların eğitimde geri planda kalması ve yükseköğretimde nicelik artışına rağmen kalite düşüşü önemli sorunlar arasında gösterilmiştir. Sonuç olarak toplantıda, Türkiye’nin yapısal sorunlarının çözümü için kurumsallaşma, liyakat, hukuk devleti ilkesi, eğitim reformu, güçlü insan kaynağı ve Türk dünyasıyla stratejik iş birliği gibi alanlarda kapsamlı ve uzun vadeli politikaların geliştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
